HIV ( ايدز ) چيست؟
HIV
حروف مخفف کلمات :
Human : انسان : این
ویروس فقط بر انسانها اثر گذار است
Immuno-deficiency : نقص ایمنی :این
ویروس باعث ایجاد نقص در دستگاه ایمنی بدن
میگردد و مانع از فعالیت صحیح دفاعی بدن
می شود.
Virus :ویروس : این ارگانیسم یک
ویروس است و مانند همهُ ویروسها توانایی تکثیر
مستقل ندارد، این ویروس با ایجاد تغییراتی
در سلولهای انسانی تکثیر و انتشار می یابد.
AIDS حروف مخفف کلمات :
Aquired : اکتسابی : زیرا فرد باید آنرا اکتساب کند و این
بیماری جزء بیماریهای ژنتیک نیست.
Immune
: ایمنی : بعلت اینکه بر سیستم
ایمنی بدن اثر گذار است و کار سیستم ایمنی مبازه
برای دفع میکرب، باکتری و ویروسها میباشد.
Deficiency : نقصان : بعلت اینکه باعث
ایجاد نقص در سیستم ایمنی بدن میشود و کار آنرا
دچار اختلال میکند.
Syndrom : نشانگان: بعلت اینکه شخص مبتلا به ایدز ممکن است دچار انواع
متفاوت از نشانههای بیماریها و عفونتهای فرصت طلب
شود
تفاوت اچ آی
وی (HIV) با ایدز (AIDS) چیست؟
اچ
آی وی (HIV ) مخفف ویروس نقص
ایمنی انسانی است. ویروسی است که
سبب صدمه به دستگاه ایمنی بدن مي شود .دستگاه
ایمنی عفونتها و بیماریها را دفع میکند.
هنگامیکه فرد مبتلا به اچ آی وی (HIV )
میشود،ویروس به تدریج شروع به از بین بردن سیستم
ایمنی میکند و به این ترتیب بدن نمیتواند
حتی با بیماریهای جزئی مقابله کند و فرد
مستعد ابتلا به انواع بیماریها میشود. وقتی که
پیشرفت ویروس باعث ایجاد بیماریها در فرد
گردد، وضعيتي به نام ایدز (AIDS) ايجاد میشود. در نتیجه، عوامل عفونی و
بیماریهای دیگر
فرصت مبتلا کردن انسان را
پیدا می کنند و موجب پیدایش علائم و نشانههای
گوناگونی در بدن میشوند. برخی از این نشانهها
اولین بار در سال ۱۹۸۱ میلادی در افراد
بالغ جوانی دیده شد که دچار نقص های ایمنی
مادرزادی نبودند و این تعجب پزشکان را برانگیخته بود. به
همین دلیل مجموعة این علائم را «نشانههای نقص
ایمنی اکتسابی» یا «ایدز» نام نهادند، چون
نمیتوانستند آن را به بیماری مشخصی نسبت دهند و هنوز
عامل آن شناخته نشده بود
کدام افراد با احتمال
بيشتري در معرض رخدادهاي منجر به سرايت بيماري هستند؟
جوانان
داشتن
چند شريک جنسي
شاغلان
جنسي
مصرف
کنندگان مواد
زندانيان
دريافت
کنندگان خون و فراوردههاي آن
زنان
و دختران
کارکنان بهداشتي-پزشکي
مسافران
حرفهاي
اچ آی وی (HIV ) چگونه منتقل میشود؟
اچ
آی وی (HIV ) از طریق تماس جنسی با
فرد آلوده، از طریق استفاده مشترک از سرنگ یا سرسوزن (جهت تزریق
مواد) یا به طور محدودتر از طریق تزریق خون یا فراورده
های خونی آلوده گسترش می یابد. (و در
کشورهایی که آزمایش اچ آی وی (HIV )
روی خون انجام میگیرد به طور خیلی نادر).
همچنین نوزاد یا کودک زنی که مبتلا به اچ آی وی (HIV)
میباشد ممکن است قبل یا هنگام زایمان یا از طریق
تغذیه از شیر مادر به این ویروس آلوده شود.
کارکنان بخشهای بهداشت و
درمان از طریق فرورفتن سوزن آلوده به خون حاوی ویروس به بدنشان
یا بعد از ورود خون آلوده به زخم باز یا اعضاء مخاطی (بعنوان
مثال چشم یا داخل بینی)، که مورد اخیر کمتر معمول است، به
اچ آی وی (HIV) مبتلا شده
اند.
در آمریکا تنها
یک مورد ابتلا بیمار توسط کارکنان بخش بهداشتی وجود دارد که
مربوط به آلوده شدن شش نفر توسط یک دندانپزشک مبتلا به اچ آی وی
(HIV
) بوده است.در آمریکا ، تحقیقات برروی
22000 بیمار تحت درمان 63 پزشک، جراح و دندانپزشک مبتلا به اچ آی
وی (HIV
) هیچ موردی از انتقال اچ آی وی (HIV )
از این طریق را گزارش نکرده است.
بعضی
افراد از اینکه اچ آی وی (HIV )
از راههای دیگری منتقل شود ، نگرانند.هرچند که هیچ مدرک
علمی دال بر صحت این نگرانیها تا کنون گزارش نشده است. اگر اچ
آی وی (HIV ) از راههای
دیگر منتقل میشد ( مثلا از طریق هوا،آب یا حشرات )، گستره
موردهای گزارش شده ایدز (AIDS) بسیار متفاوت از وضعیت کنونی می بود.
بعنوان نمونه اگر پشه ها عامل انتقال اچ آی وی (HIV )
بودند، تعداد بسیار بیشتری کودک و نوجوان مبتلا به ایدز
می شدند.
دانشمندان
و متخصصین پزشکی اتفاق نظر دارند که اچ آی وی (HIV )
به خوبی نمیتواند در محیط زندگی کند و در نتیجه
امکان انتقال محیطی اچ آی وی (HIV )
محدود میباشد. اچ آی وی (HIV )
در مقدار و حجمهای متفاوت در خون، منی، ترشحات مهبلی، شیر
مادر، بزاق، و اشک یافت شده است.
با
وجودیکه اچ آی وی (HIV ) در میان افراد
خانواده ساکن در یک خانه منتقل شده است ولی این شیوه
انتقال بسیار نادر میباشد.احتمال میرود این انتقال از
طریق تماس پوستی یا غشاء های مخاطی با خون آلوده
صورت گرفته باشد.برای جلوگیری از چنین اتفاقات
نادری، مراقبتهای لازم در تمام زمینه ها از جمله در منزل
باید انجام گیرد تا از در معرض خطر قرار گرفتن افراد با خون افراد
مبتلا به اچ آی وی (HIV )
یا افراد دارای ریسک ابتلا به اچ آی وی (HIV )
یا کسانی که ابتلا یا احتمال ابتلای ایشان نامشخص
است جلوگیری بعمل آید.برای مثال هنگام تماس با خون
یا دیگر مایعات بدن که ممکن است خون قابل مشاهده در آن
دیده شود، نظیر ادرار، مدفوع، استفراغ. بریدگیها، زخمها
یا ترکهای پوستی مراقبت کننده و بیمار باید با
پانسمان پوشش داده شود.دستها و دیگر نقاط بدن باید پس از تماس با خون
یا دیگر ترشحات بدن سریعا شسته شوند و سطحهایی که
روی آنرا خون پوشانده باید به درستی ضد عفونی
شوند.باید از کارهایی که احتمال تماس با خون در آن وجود دارد،
نظیر استفاده از تیغ صورت تراشی یا مسواک مشترک،
دوری شود.از سوزن و دیگر اشیا برنده در صورت ضرورت پزشکی
استفاده شود.(غلاف سرسوزن را مجدد با دست روی آن قرار ندهید
یا سر سوزن را از سرنگ جدا ننمایید.سرسوزن را با استفاده از
ظرفهای مخصوص محافظ بدور ریخته و دور از دسترس کودکان و
میهمانان قرار دهید.)
بوسه:تماسهای عادی از
طریق بوسه با دهان بسته یا در اصطلاح بوسه عادی اچ آی
وی (HIV) را انتقال نمیدهد.به خاطر
احتمال تماس با خون هنگام "بوسه فرانسوی" یا بوسه با دهان
باز، توصیه شده است که از انجام این عمل با فردی که وضعیت
ابتلائش را نمیدانید دوری نمایید. هرچند گفته
میشود احتمال ابتلا به اچ آی وی (HIV) از طریق بوسه با دهان باز بسیار ناچیز است.
مرکز کنترل بیماریهای آمریکا (US CDC )
تنها یک مورد ابتلا به اچ آی وی (HIV) که ممکن است از طریق تماس با خون در حین بوسه با
دهان باز باشد را گزارش کرده است.
بزاق، اشک و عرق: در
بعضی از بیماران مبتلا به ایدز (AIDS) ،اچ آی وی (HIV) در بزاق و اشک به مقدار بسیار ناچیزی
یافت شده است.درک این نکته مهم است که وجود مقدار بسیار
ناچیز اچ آی وی (HIV ) در
مایعات مترشحه بدن لزوما به مفهوم انتقال اچ آی وی (HIV) توسط این ترشحات نمیباشد. اچ آی وی (HIV) در عرق بدن افراد مبتلا یافت نشده و هرگز دیده نشده
است که تماس با بزاق، اشک و عرق بدن فرد مبتلا باعث انقال اچ آی وی (HIV) شود.
فعالیتهایی که انتقال اچ آی وی (HIV ) را تسهیل میکنند :
*
تماس جنسی بدون استفاده از کاندوم (کاپوت)
*
تماس جنسی در مواقع ابتلا به سایر بیماریهای
آمیزشی
* ورود
مستقیم خون آلوده به ویروس از طریق سوزنهای
تزریق مواد ، تزریق خون یا بعضی فراورده های
خونی آلوده، فرورفتن اتفاقی سوزن در سیستمهای خدمات
بهداشتی
*
انتقال از مادر به نوزاد (قبل یا هنگام زایمان یا هنگام
شیردهی)
*
از طریق Tatoo، خالکوبی، سوراخ کردن گوش یا دیگر اعضا بدن ،
ختنه، طب سوزنی با سوزنها با ابزارهای غیر استریل
شخص از طرق زیر به اچ آی وی (HIV ) مبتلا نمیشود :
*
تماسهای روزمره با افراد مبتلا به اچ آی وی (مانند دست دادن )
*
اهداء خون ( در صورت استریل بودن وسایل خونگیری )
*
شنا کردن در استخر
*
نشستن روی توالت فرنگی
*
استفاده از رختخواب ، غذا یا ظروف غذاخوری فرد مبتلا.
*
از طریق نیش پشه یا گازگرفتگی حیوانات
*
از اشک یا بزاق
*
استفاده صحیح از کاندوم هنگام تماس جنسی
*
استفاده از استخر عمومی
*
عطسه و سرفه کردن
درمان
ایدز قطعی است.
خير.
درماني که بتواند ويروس را از بدن فرد مبتلا حذف کند نداريم
خیر.
درمانی که بتواند ویروس را از بدن فرد مبتلا حذف کند نداریم.
روش مراقبت از افراد مبتلا به اچ آی وی (HIV) روشی است که به آن HAART میگویند که مخفف کلمات Highly
Active Antiretroviral Therapy میباشد. (به مفهوم درمان ضد ویروسی
بسیار مؤثر) که یک روش درمانی سخت است که مستلزم
همکاری مداوم و فعال فرد بیمار می باشد.
برای
بیشترین اثر گذاری داروهای ضد ویروسی
باید روی برنامه زمانبندی دقیق و مشخص استفاده شود و در
اغلب موارد بیمار باید به نوع غذا و زمان صرف آن توجه کند.
اگر
دارو ها بصورت صحیح مصرف نشوند ، ویروس در برابر دارو یا
داروهایی که ممکن است بعداً تجویز شود مقاوم میشود.
انواع
مختلف داروهای ضد ویروس جهت درمان اچ آی وی وجود دارد و
کار تمام آنها ایجاد اختلال در توانایی تکثیر ویروس
میباشد که این عمل موجب کاهش انتشار ویروس در بدن شده و
دورۀ زمانی را که ممکن است بیماری دیگری بروز
نماید را افزایش میدهد و باعث کاهش انتقال ویروس از فرد
مبتلا به دیگران میشود.
اغلب
پزشکان به خاطر خاصیت مقاومت دارویی ویروس اچ آی
وی ترکیبی از داروهای مختلف را برای کاهش
میزان حجم ویروس در خون، تجویز میکنند.
تماس جنسی
تماس جنسی هنگامی
می تواند سبب سرایت اچ.آی.وی. شود که یک طرف دچار
اچ.آی.وی-ایدز باشد (که شاید خودش هم از آن آگاه نباشد) و
تبادل یا تماس با مایعات حاوی ویروس (خون،
منی و ترشحات پیش از انزال، ترشحات تناسلی زن) رخ دهد.
بنابراین تماس جنسی مرد با مرد، مرد با زن، زن با زن در این
شرایط می تواند موجب سرایت شود.
اگر آمیزش جنسی قبل از انزال متوقف شود آیا باز هم خطر دارد؟
لازم
به ذکر است در مقاربتها حتی اگر انزال (خروج منی از آلت مرد) هم رخ ندهد،
امکان سرایت اچ.آی.وی وجود دارد. چون ترشحات پیش از انزال
هم حاوی ویروس است.
در صورت ارتباط جنسی با شخص مبتلا (مرد با زن
/ مرد با مرد)، احتمال مبتلا شدن کدام يک بيشتر است؟
خطر
انتقال ويروس اچ.آي.وی. در مردان همجنس گرا بیشتر و تقريبا دو برابر مردان دگرجنس
گرا است. همچنین خطر دريافت ويروس در مردان همجنس گرا درافراد مفعول بيشتر
است. احتمال انتقال آلودگی در هر بار آمیزش جنسی از مرد به زن
(نزدیکی مهبلی) در حدود ۱/۱
درصد است و احتمال انتقال آلودگی از زن به مرد (نزدیکی
مهبلی) در حدود ۰/۳ درصد
میباشد (این ارقام احتمال آماری است).
آیا حتی یک بار تماس جنسی هم ممکن است منجر به سرایت اچ.آی.وی شود؟
بلی با این که احتمال
سرایت در یک رابطه جنسی بسیار کم است، هرگز صفر نیست و حتی
مردانی وجود دارند که تنها با یک بار نزدیکی با زن اچ.آی.وی.
مثبت مبتلا شدهاند یا زنانی که با یک بار آمیزش با مردان
اچ.آی.وی. مثبت دچار شدهاند.
در چه مواقعی احتمال سرایت از راه جنسی بیشتر میشود؟
اگر زخم یا عفونت تناسلی
وجود داشته باشد، اگر تماس جنسی با خشونت یا اجبار باشد، اگر فردی شرکای جنسی متعدد
داشته باشد و نیز در مقاربت خشک خطر سرایت بیشتر است. همچنین در آمیزش
جنسی مقعدی (مقاربت از راه پشت) احتمال سرایت
بیشتر از راه مهبلی است. ازدواج موقت
(متعه، صیغه) چون معمولاً طرفین سابقه ازدواج های منجر به طلاق
یا موقت متعدد با دیگر افراد هم دارند یک عامل گسترش
بیماریهای مقاربتی و از جمله ایدز می تواند
باشد.
آیا جلق زدن (استمناء) ممکن است موجب ایدز شود؟
جلق
زدن به معنی استفاده از دست براي تحریک اندامهای جنسي است که معمولا براي
رسيدن به اوج احساس جنسي (ارگاسم) بکار میرود و توسط خود فرد يا شريک جنسي او
انجام مي شود. سرایت HIV در
نتيجه جلق زدن تقریباً ناممکن است.
آیا معاشقه (بدون آمیزش جنسی) باعث سرایت میشود؟
اچ.آی.وی
از راه تماس های سطحی (بوسیدن، در آغوش گرفتن، لمس بدن) که عشق
بازی یا معاشقه خوانده میشود و کارهایی مثل غذا
خوردن در ظروف مشترک، استفاده از حمام یا استخر مشترک انتقال نمی
یابد. البته بوسه فرانسوی که با مکیدن لبها و زبان طرف
مقابل انجام می شود به لحاظ تئوریک ممکن است باعث سرایت
اچ.آی.وی شود، هر چند در عمل موارد
سرایت از این طریق گزارش نشده است.
تماس جنسی دهانی یعنی چه و آیا باعث
سرایت میشود؟
ورود
آلت تناسلی مرد به دهان زن و مکیدن آن یا لیسیدن و
مکیدن ناحیه تناسلی زن را تماس جنسی دهانی
میگویند و به دلیل وجود ویروس در ترشحات جنسی و امکان زخم
های بسیار کوچک در مخاط دهان و لثه ممکن است باعث سرایت
اچ.آی.وی شود. پس مقاربت دهانی (مکیدن یا
لیسیدن آلت تناسلی طرف مقابل چه زن چه مرد) نیز ممکن است منجر به
سرایت بشود. برای اینکار استفاده از کاندوم در مردان و یا
لفاف محافظ (Dam)برای زنان توصیه می شود.
آیا تماس جنسی با تن فروشان جوان خطر دارد؟
بلی.
تنفروشان جوانتر و زیباتر چون مشتریان بیشتری دارند به
احتمال بیشتری
مبتلا به بیماریهای مقاربتی از جمله اچ.آي.وي-ايدز هستند. در اينگونه موارد استفاده از كاندوم ضروري است،
هرچند خويشتنداري و وفاداري به همسر قانوني اولويت دارد.
برخی از دختران جوان برای حفظ بکارت
تن به مقاربت از راه پشت (مقعدی) می دهند، آیا این کار
خطر دارد؟
بلی.
علاوه بر این که احتمال سرایت اچ.آی.وی و سایر
عفونتهای آمیزشی بیشتر است، خطرات دیگری
مانند پارگی عضلات کف لگن و بی اختیاری دفع مدفوع،
پارگی مخاط و شقاقهای دردناک و
ایجاد فیستولهای مختلف از عوارض مقاربت از راه پشت هستند.
انتقال
خون و فراورده های آن اگر بدون اقدامات تشخیصی و ویروس
زدایی انجام شود به احتمال بسیار زیاد موجب سرایت
اچ.آی.وی. میشود، امری که در کشور ما نیز
برای بیماران هموفیلی و تالاسمی رخ داده است.
آیا کسی که خون اهداء میکند اچ.آی.وی
-ایدز میگیرد؟
اهدای
خون خطری برای فرد اهدا کننده ندارد و تنها دریافت کنندگان خون در معرض
خطرند. آزمایشهایی روی خون اهدایی انجام
میشود که اگر نشان دهد خون اهداء شده حاوی
اچ.آی.وی است آن را به دیگران انتقال ندهند و البته اهداء کننده
را مطلع خواهند کرد تا برای انجام آزمایشهای
تأییدی و مراقبهای بعدی رجوع کند. البته با وجود انجام
آزمایش های تشخیصی بر روی تمام نمونه های خون
در حال حاضر،
به دلیل منفی بودن نتیجه آزمایش در دوره پنجره ،
توصیه میشود هر دریافت کننده خون و فراورده های آن برای آزمایش
اچ.آی.وی. اقدام کند.راه
دیگر تبادل خون استفاده از سرنگ و ابزارهای تزریق مشترک (مانند پمپ دست
ساز) است که مصرف کنندگان مواد مخدر تزریقی به ناچار یا ناآگاهانه از
آنها استفاده میکنند.
آیا احتمال سرایت از راه پیوند اعضاء وجود دارد؟
پیوند
اعضا (کلیه، کبد، لوزالمعده و ...) ممکن است باعث
سرایت اچ.آی.وی و برخی ویروسهای
دیگر بشود بنابراین قبل از پیوند باید از دهنده عضو با
کسب رضایت آگاهانه آزمایشهای لازم به عمل آید.
آیا در کارهای پزشکی امکان سرایت
وجود دارد؟
هرگونه
عمل جراحی، اندوسکوپی، دیالیز با دستگاه، دندانپزشکی،
ختنه، تزریقات، حجامت، و طب سوزنی که در آن شرایط سترون
سازی کامل رعایت نشود ممکن است موجب سرایت
اچ.آی.وی. و دیگر ویروسها از فرد مبتلا به دیگران شود. در
این موارد لازم است تا حد امکان از وسايل سترون یک بار مصرف استفاده
شود؛ ابزارهای
مقاوم به حرارت(مثل برخی ابزارهای فلزی جراحی و
دندانپزشکی) در اتوکلاو یا
فور و ابزارهای غیرمصرفی نامقاوم (مثل آندوسکوپ) با مواد
شیمیایی ضدعفونی شوند که این کارها باید برای هر بیمار انجام
شود. البته با توجه به رعایت دقیق این احتیاطهای همه جانبه مواردی
که ثابت شده باشد اچ.آی.وی. از مکانهایی مانند دندانپزشکی
سرایت کرده باشد در تمام جهان انگشت شمار است.
آیا کارکنان بیمارستانها و درمانگاه ها در معرض خطراند؟
پزشکان
و پرستارانی که با بیماران اچ.آی.وی. مثبت سر و کار دارند
ممکن است در اثر تماس اتفاقی (فرو رفتن سوزن سرنگ یا تیغ
جراحی) به اچ.آی.وی. مبتلا شوند. در ضمن احتمال
سرایت از بیمار اچ.آی.وی. مثبت به پزشک بسیار بسیار
بیشتر از احتمال سرایت از پزشک اچ.آی.وی. مثبت به
بیماران است. در هر صورت با مصرف به موقع داروهای ضدویروسی
این احتمال به شدت کم میشود. در مواقعی که فرو رفتن سوزن
یا موارد مشابه رخ میدهد باید در عرض ۷۲
ساعت شروع به مصرف داروهای ضد ویروسی شود. این امر با مراجعه به
کلینیک ها و بخش های تخصصی بیماریهای
عفونی امکان پذیر است.
آیا در آرایشگاه ها امکان سرایت وجود دارد؟
تاکنون در
سراسر دنیا هیچ موردی سرایت از آرایشگر به مشتری
یا برعکس اثبات نشده است. اگر در تراشیدن مو، خالکوبی، تاتو،
سوراخ کردن گوش شرایط سترون سازی به طور کامل
رعایت نشود ممکن است موجب سرایت اچ.آی.وی. و دیگر ویروسها
از فرد مبتلا به دیگران شود. در این موارد لازم است مشابه اقدامات
پزشکی از وسایل یک بار مصرف نو (مانند
تیغ) برای هر فرد استفاده شود یا ابزارها به طور کامل سترون شوند.
توصیه میشود هر فرد هنگام مراجعه به آرایشگاه ها وسایل
شخصی خود را به همراه ببرد (تیغ، قیچی، شانه،
حوله و ...) این امر به ويژه برای پیشگیری از بیماریهای قارچی
و انگلی مهم است. اپیلاسیون (کندن موها) ممکن است به پوست
آسیب برساند و زخم های بسیار
ریزی در محل کنده شدن موها ایجاد کند، بنابراین بهتر است برای
آن از وسایل یک بار مصرف استفاده شود و ابزارهای
الکترولیز استریل باشند.
چگونگی سرایت ایدر از مادران باردار به نوزادان
مادران
باردار اگر مبتلا به اچ.آی.وی. باشند محتمل است که در دوران بارداری یا هنگام زایمان
ویروس به فرزند آنان سرایت کند. همچنین شیردادن مادران
اچ.آی.وی مثبت به فرزندانشان ممنوع است چون ویروس درون
شیر نیز ترشح شده و منتقل میشود. انتقال در مراحل مختلف
بارداری بدون درمانهای دارویی پیشگیرانه در ۲۵
تا ۴۰
درصد رخ میدهد. در صورتی که خانمهای اچ.آی.وی.
مثبت باردار بشوند لازم است داروهایی مصرف کنند که
احتمال سرایت به فرزندشان را کم میکند. همچنین نوزاد متولد
شده از این مادران باید مدتی داروی ضد
اچ.آی.وی. بگیرد و شش هفته و ۱۸
ماه پس از تولد آزمایش اچ.آی.وی. بشود تا وضعیت
ابتلایش مشخص گردد.
به
اين انتقال از والدین به فرزند (PTCT) و
يا انتقال عمودی مي گويند. حدود %70 موارد انتقال، هنگام زايمان، وقتي كه
نوزاد در تماس با خون مادر قرار مي گيرد، اتفاق مي افتد.داروهاي ضدویروسی مي توانند
ميزان اين انتقال را به نصف كاهش دهند. زايمان با روش سزارين و نيز پرهيز از استفاده
از روش هاي آسيب رسان (مانند انبرك هاي مورد استفاده در زايمان) مي توانند باعث
كاهش انتقال شوند. اين انتقال مي تواند در طول بارداري و شيردهي نيز اتفاق بيافتد.
من باردار هستم ، آیا پزشک برای من آزمایش
اچ.آی.وی درخواست میکند؟
در
کشور ما انجام آزمایش برای تمام خانمهای باردار اجباری
نیست و در اکثر مواقع پزشکان بدون اجازه شما آزمایش
اچ.آی.وی را درخواست نمیکنند. بنابراین در مواردی
که شما سوابقی از رفتارهای پرخطر خود یا همسرتان را به پزشک گفته
باشید یا خود او در معاینه ابتلاء شما به
اچ.آی.وی/ایدز را محتمل بداند با شما درباره انجام
آزمایش اچ.آی.وی صحبت خواهد کرد.
فوائد انجام آزمایش اچ.آی.وی برای مادران باردار
چیست؟
با
دانستن وضعیت اچ.آی.وی شما و پزشکتان بهتر میتوانید برای
سلامت خود و جنین تصمیم گیری کنید و اگر مبتلا
باشید بتوانید از یرایت
بیماری به فرزندتان پیشگیری کنید.
همچنین اقدامات مناسبی را انجام خواهید داد تا از
سرایت به دیگران جلوگیری شود.
اگر با انجام آزمایش موافقت کنم چه خواهد شد؟
در
این صورت پزشک باید قبل از آزمایش درباره نتایج و پی
آمدهای دانستن وضعیت اچ.آی.وی به شما مشورت دهد چون ممکن
است زندگی شما پس از آن دگرگون شود. اگر جواب آزمایش شما مثبت شود
باید آزمایش دومی برای تأیید نتیجه
انجام شود.
پزشک در مورد بهترین راه های درمان به شما توصیه خواهد کرد. اگر
نتیجه منفی باشد به شما در مورد راه های
پیشگیری از اچ.آی.وی مشورت داده میشود.
اگر از انجام آزمایش خودداری کنم چه خواهد شد؟
اگر
انجام آزمایش را نپذیرید پزشک به شما درباره راه های
سرایت اچ.آی.وی و اهمیت پیشگیری از آن
مشورت میدهد و توصیه خواهد کرد که برای برنامه ریزی صحیح
درباره خود و فرزندتان آزمایش را انجام دهید.
آیا فرزندم را نیز آزمایش خواهند کرد؟
توصیه
میشود تمام نوزادانی که از مادران اچ.آی.وی مثبت به
دنیا میآیند آزمایش شوند. اما اگر وضعیت مادر
نامشخص باشد بهتر است ابتدا آن را با آزمایش تعیین
کنیم. معمولا بلافاصله پس از تولد و پس از ۶ هفته مصرف
دارو از
نوزادی که مادرش مبتلاء بوده است آزمایش به عمل میآورند.
آیا راهی برای جلوگیری از ابتلاء جنین
مادران مبتلاء هست؟
بلی
با استفاده از داروهای ضدویروسی میتوان سلامت مادر را
بهبود داد و به میزان زیادی از احتمال ابتلاء جنین کم
کرد. توصیه میشود این مادران زایمان را به طریق
سزارین انجام دهند تا احتمال سرایت به نوزاد کمتر شود.
همچنین لازم است این مادران از دادن شیر خود به نوزاد
پرهیز کنند.تعداد و نوع
داروهای تجویزی ممکن است بر اساس مراحل حاملگی و شدت ابتلای
مادر متفاوت باشد.
اگر زنی که مبتلاء است و داروهای ضد اچ.آی.وی
میخورد باردار شود چه باید بکند؟
هرگز
خودسرانه نباید داروهای ضد اچ.آی.وی را قطع کرد. اگر پزشک در سه ماه اول بارداری متوجه آن شود ممکن است
از شما بخواهد داروهای خود را قطع کنید یا داروهای
دیگری مصرف کنید تا احتمال ناهنجاریهای
جنینی کم شود. اما
پس از سه ماهگی ممکن است داروهای دیگری را به
داروهای قبلی شما اضافه بکند تا خطر سرایت
اچ.آی.وی به جنین کم شود.
آيا مادر اچ.آی.وی مثبت بايد به بارداري خود خاتمه دهد؟
گرفتن
حق حیات جنین از نظر اخلاق پزشکی ممنوع است مگر موجب به
خطر افتادن سلامت مادر یا جنین باشد. در مورد اچ.آی.وی با
توجه به اینکه
با داروهای موجود و پرهیز از شیردهی مادر مبتلاء میتوان
در بیش از ۷۰-۹۵ درصد از ابتلاء فرزند پیشگیری
کرد لزومی به سقط جنین نیست. (به شرطی که مادر تحت درمان،
حمایت و مراقب کافی در کلینیک
بیماریهای رفتاری یا مراکز مشاوره مشابه باشد) پس از تولد
در شش هفتگی و ۱۸ ماهگی آزمایش های
اچ.آی.وی برای مشخص شدن وضعیت ابتلاء کودک انجام خواهد شد. در موارد استثنایی پس از
تأیید پزشکی قانونی ممکن است اجازه ختم بارداری از راه سقط
درمانی داده شود.
آیا مادران اچ.آی.وی مثبت میتوانند به کودک خود
شیر
بدهند؟
اصولاً
باید از این کار پرهیز شود. تحقيقات، خطر انتقال از شير مادر را حدود %22-1
برآورد ميكنند، و حدود %30 در صورتيكه مادر حين شيردهي، مبتلا شده باشد.
اگر
زني از شير سينه اش استفاده نكند، به شيشة شير نياز دارد تا به كودك شير خشك دهد كه
اين هزينة زيادي مي برد. علاوه بر آن، كودك اين زن بيشتر در معرض خطر مرگ، به
علت اسهال و از دست دادن آب (كه همگي قوياً با استفاده از شير خشك و فقر مرتبط
هستند) قرار مي گيرد تا ويروس HIV ، مگر اينكه او بتواند آب را
بجوشاند يا استريليزه كند و امكانات مالي كافي در اختيار داشته باشد تا مطمئن
شود كه ميزان كافي از شير خشك به كودك مي رسد.
بسياري
از زنان به علت ترس از بي آبرويي از شير ندادن به كودك پرهيز مي كنند و نيز
اگر شير خشك تمام شود، ممكن است منجر به تغذية مخلوط كه به نظر مي رسد خطرسازترين
عمل باشد، شود. به نظر مي رسد كه شروع زودهنگام تغذية مکمل مي تواند باعث التهاب
رودة نوزاد و در نتيجه تسهيل انتقال HIV شود.
بنابراین در موارد ناچاری تغذية انحصاري با شير مادر به مدت 6 ماه
(بدون اينكه حتي به كودك آب داده شود) و سپس از شير گرفتن آني و سريع كودك
مفید است.
جدول مخاطره
رفتاری در سرایت اچ.آی.وی
|
میزان
خطر |
نوع
رفتار |
|
پر خطر |
تماس خون با
خون از هر نوع (انتقال خون) اشتراک ابزار تزریق (سوزن، سرنگ، پمپ ،
خالکوبی) آمیزش
جنسی محافظت نشده (از پشت یا جلو) اشتراک
بازیچه های جنسی استریل
نکردن ابزارهای دندانپزشکی و جراحی (شامل ختنه، سوراخ کردن
گوش و ...) |
|
خطر متوسط |
آمیزش
دهانی محافظت نشده اشتراک
تیغ ریش تراشی، مسواک، |
|
کم خطر |
آمیزش
با کاندوم |
|
|